Teknik Elektrik Postası - Sektörün Kalbinden

“Mostar” Kültürler Arası Geçişin Köprüsü

Mostar, Bosna-Hersek’te Hersek bölgesinin en büyük şehri ve Bosna-Hersek Federasyonu’na bağlı Hersek-Neretva Kantonu’nun idarî merkezi olan şehir. Neretva Nehri’nin kıyısında yer alan Mostar, Hersek’in başkentidir.
Bu haber Teknik Elektrik Postası, Haziran 2015 - 175.Sayısında yayınlanmıştır.
Bu haber 2015-07-07 16:37:14 eklenmiş ve 1308 kez görüntülenmiştir.

Mostar, Bosna-Hersek’te Hersek bölgesinin en büyük şehri ve Bosna-Hersek Federasyonu’na bağlı Hersek-Neretva Kantonu’nun idarî merkezi olan şehir. Neretva Nehri’nin kıyısında yer alan Mostar, Hersek’in başkentidir. 105.000 nufuslu şehir, Bosna-Hersek’teki iç savaş sırasında büyük zarar gördü. Şehre ismini veren ünlü Mostar Köprüsü Hırvatlar tarafından yıkıldı. Savaş sırasında şehrin etnik yapısı değişti. Müslümanlar Mostar’ın doğusunda, Hırvatlar batısında yaşamaya başladı. Sırpların çoğu ise şehirden ayrıldı. Savaştan sonra şehirde zarar gören binalar tamir, tarihi eserler restore edildi. Avrupa Birliği restorasyon çalışmaları için 15 milyon dolar harcadı. Bu arada yıkılan Mostar Köprüsü Türkiye tarafından aslına uygun olarak yeniden inşa edildi. 2005 tarihinde eski Mostar şehri, UNESCO tarafından Dünya Miras Listesine alındı. Kayseri ile, Mimar Sinan’ın Kayseri doğumlu olduğu için, kardeş şehir ilan edilmiştir. Bosna Hersek’in en ünlü kentlerinden olan Mostar, Bosna Savaşı’nı en ağır şekilde atlatan yerlerden biri. Her köşesinde savaşın izi bulunan şehir günümüzde turistlerin akınına uğramış durumda. Dünyanın dört bir tarafından turistleri ağırlayan şehre Türk turistlerin de ilgili bir hayli fazla. Tabi bundaki en önemli nedenlerden biri Mostar gezilecek yerler listesinde bir çok Osmanlı eserinin olması. Şehirde bulunan camiler, çarşılar ve diğer yapılar geziniz boyunca ufak bir Anadolu kasabasında geziyor gibi hissetmenizi sağlıyor.

MOSTAR  Ve kültürlerarası geçişin köprüsü... Mostar gelenekleriyle, kucak açtığı kültürlerle, gözleri şenlendiren yemyeşil Neretvasıyla bugün hala dipdiri, capcanlı bir şekilde sayısız turiste evsahipliği yapıyor. Mostar Köprüsü’nün tarihteki ayrıcalığı eskiliğinden, güzelliğinden, hoşgörüsünden, adına yazılan türkülerden şiirlerden, mühendislik harikası mimari estetiğinden ve tarihin gerilerinde kalmış Yugoslavya’nın en önemli sembollerinden biri oluşundan geliyor. Neretva nehrinin kıyısında uzanan Mostar, BosnaHersek Cumhuriyeti’nin Hersek bölgesindedir ve ülkenin dördüncü büyük şehridir. Şehre adını veren Mostar Köprüsü, Mimar Sinan’ın öğrencilerinden olan Mimar Hayreddin tarafından 1566 yılında inşa edilmiş. ‘Mostar’ adının asıl kaynağı ise, Osmanlı zamanında nehir üzerindeki köprülerden sorumlu görevlilere verilen, ‘köprü bekçisi’ anlamına gelen ‘mostari’ sözcüğü... Neretva’nın meşhur turkuaz yeşiliyle birleşip büyüleyici tablolar sunan Mostar Köprüsü’nün öyküsü, ne yazık ki kendisi kadar güzel ve hayranlık uyandırıcı değil. Yüzyıllar boyunca bulunduğu coğrafyada; doğu ile batı, eski ile yeni arasındaki bağlantının sembolü olmuş Mostar Köprüsü... Birbirinden farklı kültürleri birarada yaşatan, kültürlerarası geçişlerin adımlarını ezberleyen tarihi bir tanık... Mostar şehrinin etnik yapı sının değiştiği Bosna iç savaşı sırasında Mostar Köprüsü de payına düşen kötülüklerden nasibini aldı. Köprüye ilk saldırı 1992’de Bosnalı Sırplar tarafından yapıldı. 1993’te ise Hırvat tanklarının köprüye büyük zararlar veren saldırıları başladı. Aynı yılın Kasım ayında Mostar Köprüsü, tarihi taşlarına uzanan ellerin öldürücü darbesini alarak Neretva sularına gömüldü. “Bugün duyduğun haberler sana utanç veriyor olabilir” diyen Bulutsuzluk Özlemi’yle tek nefes olduk ve 93 Kası m’ının o korkunç haberinden utanç duyduk. Tarihi boyunca Bosna’daki dini hoşgörü ve kültürel çeşitliliğin sembolü olmuş Mostar Köprüsü’nün yıkılışıyla Mostar’daki çokuluslu miras da bir anlamda reddedilmiş oluyordu. Şehrin Müslüman ve Hırvat kesimi arasındaki bağlantının yokoluşu, birlikte yaşanan onca zamanın üzerine katı bir çizgi çekiyordu. Savaştan sonra, Mostar Köprüsü’nün yerine İngilizler tarafından geçici bir demir köprü yapıldı. Bu köprü bir süre, Mostar civarında Neretva’nın iki yakasını kavuşturan tek geçiş noktası oldu. ABD, Türkiye, Hollanda, İtalya ve Hırvatistan’ın girişimleriyle, yıkılan Mostar Köprüsü’nün yeniden inşası kararlaştırıldı. Yeniden inşa çalışmaları UNESCO ve Dünya Bankası’nın desteğiyle 1997’de başladı.  2004’te, Türkiye’den de temsilcilerin bulunduğu uluslararası bir törenle açıldı. On bir yıl önce Mostar Köprüsü’nün y erlebir oluşunu seyreden dünya, bu kez mutlu ve görkemli bir güne tanıklık ediyordu. Mostar Köprüsü ve tarihi Mostar şehri 2005 yılında UNESCO’nun Dünya Kültürel Miras listesine alındı. Dillere destan sayısız aşka kucak açmış eski Mostar Köprüsü için yazılmış sevdalinkaların (Balkan aşk türkülerinin) en tanınmışı Hırvat şair Alexander Santic’e ait... Mostar’ın karşı yakasından Müslüman kızı 

Emina’ya aşık olan Santic Hıristiyan olduğu için sevdiğine kavuşamıyormuş. İmkansız aşkı Santic’e, Mostar’ın en meşhur sevdalinkasını yazdırmış. Mostar’da bugün Santic Caddesi olarak bilinen nokta, savaş zamanında Hırvat ve Boşnak güçleri arasında yaşanan en şiddetli çatışmalara sahne olmuş. Santic ve Emina’nın aşkını yüzyıllar 

bile rahat bırakmamış. Mostar Köprüsü’nün aşıklara armağan ettiği bir diğer gelenek de, sevdiği kıza cesaretini kanıtlamak isteyen genç erkeklerin kendilerini, 24 metre yüksekliğindeki köprüden Neretva sularına bırakmalarıymış. Eskiden babalar, kızlarıyla evlenmek isteyen erkeklere köprüden atlamalarını şart koşarmış. Köprüden atlamayana kız verilmezmiş. Mostar Köprüsü bugün de sporcular tarafından turistlere seyirlik bir atlama platformu olarak kullanılıyor. Mostar gelenekleriyle, kucak açtığı kültürlerle, gözleri şenlendiren yemyeşil Neretvasıyla bugün hala dipdiri, capcanlı bir şekilde sayısız turiste evsahipliği yapıyor. Mostar Köprüsü’nün tarihteki ayrı calığı eskiliğinden, güzelliğinden, hoşgörüsünden, adına yazılan türkülerden şiirlerden, mühendislik harikası mimari estetiğinden ve tarihin gerilerinde kalmış Yugoslavya’nın en önemli sembollerinden biri oluşundan geliyor. Bosna’nın Nobel ödüllü ünlü yazarı İvo Andric ‘Mostar’da bir gece geçirdiğinizde sabah olunca sizi uyandı ran ses değil, ışıktır’ der. ‘Mostar’a ilk vardığımda beni bu ışık karşıladı, sabahtan akşama kadar takip etti ve oradan ayrıldıktan çok sonraları bile, Mostar’la ilgili anılarımın en başında bu ışık hüzmesi geliyordu.’ Başına ne gelmiş olursa olsun yaşamaya mecbursun Mostar... Yıkılışını gördüğünde ailelerinden birini kaybetmişçesine üzüntüye boğulan Mostarlılar için, taşıdığın kültürel değerler için...2005 yılında kaybettiğim ve yüreğim kaldırmadığı için boş evine ancak iki sene sonra gidebildiğim babaannemin duvarında senin resmini bulduğum için...Yaşamaya ve yaşatmaya mecbursun...

Görülmesi Gereken Yerler Mostar Köprüsü, Karagöz Bey Cami, Müslüm Bey Konağı, Koski Mehmet Paşa Cami, Eski Köprü Müzesi, Tara Kulesi, Saat Kulesi...

Yorumlar
Adınız :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
Diğer BENİM ŞEHİRLERİM haberleri
17:51 - Glasgow
Dergilerimiz
Baş Yazar
Mustafa ALBAYRAK
Teknik Elektirk Postası - 201. Sayı
Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 
E-Mail Bülten Kaydı
Döviz Kurları
Anket
Dergimizi nasıl buluyorsunuz?
Güzel
Çok Güzel
İdare Eder
Daha iyi olabilir
Beğenmiyorum
© Copyright 2013 Teknik Elektrik. Tüm hakları saklıdır.
ELEKTRİK
AYDINLATMA
TEKNİK BİLGİ
ENERJİ
GÜNEŞ ENERJİSİ
RÜZGAR ENERJİSİ
NÜKLEER ENERJİ
TEKNOLOJİ
GÜNDEM
SİYASET
EKONOMİ
SPOR
EĞİTİM
DÜNYA
DOST SİTELER
ANAHTAR -PRİZ
KABLO ÜRETİCİLERİ
ŞALT ÜRETİCİLERİ