Teknik Elektrik Postası - Sektörün Kalbinden

Pİ'nin Gizemi


Mart 2016 - 184.Sayı
Bu makale 2016-03-23 16:09:42 eklenmiş ve 688 kez görüntülenmiştir.
Nurgül YILDIRIM

Pi sayısının yaklaşık 4000 yıldır bilindiği tahmin edilmektedir ve günümüz teknolojisinde de kullanılan önemli bir sayıdır.  Her yıl  Mart ayının 14 ünde“Pİ GÜNÜ” nü kutlayanlar  bulunurken (bizim ülkemizde de bu gün kutlanmaktadır) 22/7  olarak hesaplayan matematikçilerde Pİ gününü Temmuz ayının 22‘si olarak kutlamaktadır. Okullarımızda  da öğrencilerimizle  çeşitli yarışmalarla, oyunlarla, etkinliklerle, Pİ pasta ve kurabiyeleri yapılarak bu sayının varlığı ve önemi üzerine dikkat çekilmektedir. 

 

İlk çağlardan beri insanlar sürekli yenilik ve değişiminin peşinden koşmuş ve hep bir arayış içinde olmuştur. Pi sayısı belki de tekerleğin keşfinden beri insanlarla birlikteydi. Acaba bir tekerleğin çevresini kaplayacak bant ne uzunlukta olmalıydı? Ya da yuvarlanarak silindir şekline getirilecek bir dikdörtgen yüzeyin üst ve alt kapağının alanı nedir?  gibi sorular insanların zihnini meşgul etmiştir. Ben de mart ayına özel bu sayıda  Pİ sayısı  nasıl bir sayıdır? özelliği nedir? Pi sayısı hakkında neler biliyoruz  ve hatırlıyoruz?  Bu konuya değinmek istedim. 

 

Pİ  sayısı nedir ? Nasıl bir sayıdır ?

Evet bu sayı aslında bir orandır ve okullarımızda Pİ sayısı Matematik derslerinde  dairenin çevresinin çapına oranı olarak verilir ve öğretilir. Çemberin çevre, dairenin de alan  hesaplamasında  olarak verilir. Aslında Geometri  ve fizik gibi bilimlerde de büyük bir öneme sahiptir. 

 

Gerçek değeri  3,141592653589793238462643383…

şeklinde sonsuza kadar devam etmektedir.İrrasyonel bir sayıdır. Yani     gibi Pi sayısı cebirsel olmayan bir  sayıdır. Pi sayısı ünlü matematikçi Euler’ in kullanması ile popüler  hale gelmiştir.

 

Pi sembolü Yunan alfabesinin 16. harfidir. Aynı zamanda Yunanca çevre  (çember)  anlamına “perimetier” kelimesinin de ilk harfidir. Ondalık bir açılımı olması ve geometri de en çok kullanılan çemberle ilgili olması, çok eskilerden beri bilinmesi, farklı devirlerde farklı milletler tarafından kullanılması ve bu Pİ oranının sayılamayacak kadar basamaklı olması insanların ilgisini çekmiştir.

 

Kaynaklar; Mezopotamyalılar’ın yamuk alanı hesabı ile , silindir ve prizma hacim hesaplarını bildiklerini ve p için de 3 değerini kullandıklarını belirtir. Fakat eski Babil çağına ait olup, Susa’ da bulunmuş olan tabletlerde p için kabul edilen değerin yani 3,125 olduğu anlaşılmaktadır.

 

M.Ö. 2000 yıllarında Babiller 3,125  Antik Mısırlar 3,1605‘i Archimedes ise (M.Ö 287 – 212) 3.10 / 71 v3 3.1/ 7 sayısını Pİ sayısı olarak kullanmıştır. M.S 500 yılı civarında Pİ sayısı için 

3, 1415929  olarak kullanılmıştır.  1424 yıllarında İran ‘ da bu sayının virgülden sonraki 16 basamağı doğru olarak biliniyordu. 1596 yıllarında  ise Avrupa’da Ludolph sabiti olarak bilinmiştir.  Pi sayısından Arşimet Sabiti olarak da  söz edilmektedir. Ve o tarihtan sonra Pi sayısının virgülden sonraki milyarlarca basamağı hesaplanmıştır.

 

Pi rakamlarını ezberleme birçok kişinin de dikkatini çekmiştir. GUİNNESS Dünya rekoru olarak kayda geçen kişi Lu Chao adındaki bir Çinliye aittir. İlk 67 890 rakamını bellemiş ve bu olay 24 saat 4 dakika almıştır.

 

En uzun Pİ hesaplama rekoru ise Fabrice Bellard tarafından hesaplanmış ve 2 trilyon 700 milyar rakamdan oluşuyordu. Pİ sayısı  1.24 trilyonuncu basamağına kadar hesaplandı ki bu hesaplanan rakamı bile bilgisayara yazmak için 310 milyon sayfa, 2.4 TB harddisk yeri gerekti. Yani 1 milyon  mp3 kadar.

 

Ayrıca Kahire’de bulunan “KEOPS PİRAMİDİ’ nin taban alanının yüksekliğinin (164m) iki katına bölünmesi de Pi  sayısını 3,14  sayısını vermektedir.

 

Pİ SAYISI NASIL HESAPLANIR ?

Bir miktar ip alalım.

Çemberin çapı kadar ipi ölçüp keselim. Şimdi çemberin çevresine bu ipi yerleştirip, işaretleyelim. Her işaretten sonra devam ederek çemberin etrafını dolaştıralım. 3 tane çapı ölçtükten sonra bir miktar artık çevre kalacaktır.

 

İşte bu artık çevre, çapın 7’de 1 uzunluğundadır. Sonuçta, 3 tam çevre ve 1 tanede 7’de 1 çevre ölçtük.

 

Hakkındaki bütün bilgiler pi’nin içinde yer alıyor…

Evet bu kadar uzun basamağa sahip olunca Pİ sayısının rassal özelliği bulunduğuda varsayılırsa  doğum gününüzü, telefon numaralarınızı , ya da rastgele yazacağınız her hangi bir sayı Pİ  sayısının bir yerlerinde var.

Pi sayısının virgülden sonra devam eden kısmı hiçbir zaman tekrar etmiyor ve hep farklı şekilde oluşuyor. Mypiday  isimli siteden doğum tarihinizi istediğiniz formatta yazabilir ve doğum tarihinizin Pi sayısının virgülden sonraki kaçıncı basamağında sıralandığını  da bulabilirsiniz.

 

İlginç gelen bir durum daha var. Bilindiği gibi ovalarda akarsular kıvrıla kıvrıla akar. Mendereslerin oluşması ile nehrin uzunluğu iki türlü ölçülmektedir. Bir kaynaktan döküldüğü noktaya ola kuş uçuşu düz uzunluk, diğeri  de  suyun gittiği mesafedir. Amazon’  dan Thames‘e birçok nehir için bu oranı Hans- Henrik Stolum ortalama 3,14 değerini bulmuştur.

 

Sadece bu kadar değil, pi’nin kendi müziği bile vardır.

 

Sevgi , barış ve  huzurla kalın…

Diğer yazıları...
Dergilerimiz
Baş Yazar
Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 
E-Mail Bülten Kaydı
Anket
Dergimizi nasıl buluyorsunuz?
Güzel
Çok Güzel
İdare Eder
Daha iyi olabilir
Beğenmiyorum
© Copyright 2013 Teknik Elektrik. Tüm hakları saklıdır.
ELEKTRİK
AYDINLATMA
TEKNİK BİLGİ
ENERJİ
GÜNEŞ ENERJİSİ
RÜZGAR ENERJİSİ
NÜKLEER ENERJİ
TEKNOLOJİ
GÜNDEM
SİYASET
EKONOMİ
SPOR
EĞİTİM
DÜNYA
DOST SİTELER
ANAHTAR -PRİZ
KABLO ÜRETİCİLERİ
ŞALT ÜRETİCİLERİ